Bir basın bülteni gönderdiniz ve hiçbir yerde çıkmadı. Ya da bir lansman yaptınız, salon doluydu ama ertesi gün tek bir haber yoktu. PR ajansı arayan firmaların çoğu bu noktadan geliyor. İstanbul'da PR ajansı seçmek, işi "haber çıkaran" biriyle değil, markanızın neyi, kime ve hangi sırayla anlatacağını kuran bir ekiple çalışmak demek. Bu sayfada İstanbul'daki PR ve halkla ilişkiler ajanslarını listeledik; aşağıda da hangi ajansın size uygun olduğunu nasıl anlayacağınızı anlattık.
PR Ajansı Ne İş Yapar?
PR, İngilizce "public relations" ifadesinin kısaltması; Türkçe karşılığı halkla ilişkiler. Bir PR ajansının asıl işi, markanın hakkında konuşulan şeyi yönetmek. Reklamda alanı satın alırsınız. PR'da ise o alanı hak etmeniz gerekir: bir gazetecinin haberi yazmaya değer bulması, bir editörün röportaj teklifini kabul etmesi, bir sektör yayınının sizi uzman görüşü için araması.
Pratikte bir PR ajansının masasında şu işler olur:
- Medya ilişkileri: basın bülteni yazımı, konuya göre medya listesi kurma, gazetecilerle birebir iletişim, röportaj ve özel haber ayarlama.
- Kurumsal iletişim: şirketin yıllık mesaj çerçevesi (kurumsal iletişim nedir), yönetici görünürlüğü ve sözcü hazırlığı.
- Kriz ve itibar yönetimi: olumsuz bir haber ya da sosyal medya dalgası çıktığında ne söyleneceğini, kimin söyleyeceğini ve ne zaman söyleneceğini planlamak.
- Lansman ve basın toplantıları: ürün tanıtımı, davet listesi, basın kiti, etkinlik sonrası takip.
- Ödül başvuruları ve sosyal sorumluluk projelerinin iletişimi.
- Medya takibi ve düzenli raporlama.
Her ajans bunların hepsini yapmaz. Bazıları sadece medya ilişkilerine odaklanır, bazıları kriz iletişiminde uzmanlaşır. Teklif istemeden önce hangisine ihtiyacınız olduğunu bilmek, yanlış ajansla aylarca uğraşmanızı önler.
İstanbul'da PR Ajansıyla Çalışmanın Farkı
Ulusal gazetelerin, televizyon kanallarının ve büyük haber sitelerinin genel merkezlerinin önemli kısmı İstanbul'da. Holdinglerin, çok uluslu şirketlerin Türkiye ofislerinin ve tüketici markalarının merkezleri de büyük ölçüde bu şehirde toplanıyor. Bunun PR tarafında iki somut sonucu var.
İlki erişim. İstanbul'da çalışan bir ajansın ekibi, editörlerle yüz yüze görüşebiliyor, bir basın toplantısına aynı gün muhabir çağırabiliyor, yayın kuruluşunun ne tür haber aradığını masada duyuyor. Bu ilişkiyi uzaktan kurmak mümkün ama daha yavaş.
İkincisi rekabet. Editörün gelen kutusuna her gün çok sayıda bülten düşüyor, lansman ve basın davetleri de hafta içi neredeyse her gün birbiriyle çakışıyor. Sıradan bir "yeni ürünümüzü tanıtıyoruz" bülteni bu gürültüde kayboluyor. İyi bir İstanbul PR ajansı, haberi haber yapan açıyı bulmakla ve daveti doğru güne, doğru saate koymakla uğraşır. Şehir trafiğini hesaba katmadan sabah dokuzda karşı yakada basın toplantısı planlayan ekip, yarı boş salonla karşılaşır.
İpucu: İlk görüşmede ajansa sizin sektörünüzü takip eden muhabir ve yayınları sorun. İsim vermeleri gerekmez, ama hangi yayın türlerinin, hangi eklerin ve programların sizin için gerçekçi olduğunu somut anlatabilmeleri gerekir. Genel cevap veren ekip, listeyi sizinle birlikte sıfırdan kuracak demektir.
PR Ajansı mı, Reklam Ajansı mı?
Bu iki hizmet sık karıştırılıyor ve yanlış kapıya gidildiğinde bütçe boşa gidiyor. Reklam ajansı, satın alınmış medyada sizin yazdığınız mesajı yayınlar. PR ajansı ise kazanılmış medyada, yani başkasının sizin hakkınızda yazdığı içerikte görünmenizi sağlar. Birinde kontrol sizde, diğerinde güvenilirlik.
| Reklam ajansı | PR ajansı |
| Yayın alanı | Satın alınır | Haber değeriyle kazanılır |
| Mesaj üzerindeki kontrol | Metin, görsel ve zamanlama tamamen sizde | Son sözü editör ya da gazeteci söyler |
| Ölçüm | Erişim, tıklama, satış | Haberin niteliği, mesajın doğru aktarılması, itibar |
| Bütçe bitince | Görünürlük de durur | Yayınlanan haber arşivde ve arama sonuçlarında kalır |
Kampanya filmi, açık hava ya da dijital reklam yönetimi arıyorsanız doğru adres İstanbul reklam ajansları. Medyada haber olmak, kriz yönetmek ya da yöneticinizi sektörde görünür kılmak istiyorsanız PR ajansı. Büyük lansmanlarda ikisi çoğu zaman birlikte çalışır; reklam alanı medya planlama ajansları üzerinden satın alınırken PR ekibi aynı hafta haber tarafını yürütür.
İstanbul'daki PR Ajansı Türleri
"PR ajansı" başlığı altında birbirinden epey farklı ekipler var. Teklif topladığınız ajansların hangi gruba girdiğini bilmek, karşılaştırmayı anlamlı kılar.
| Ajans tipi | Odak | Kimler için uygun |
| Kurumsal iletişim ajansı | Yönetici görünürlüğü, iş ve ekonomi medyası, kurumsal itibar | Holdingler, finans, enerji, B2B şirketleri |
| Tüketici ve marka PR'ı | Lifestyle yayınları, ürün lansmanları, etkinlikler | Gıda, moda, kozmetik, perakende markaları |
| Dijital PR ajansı | Haber siteleri, çevrimiçi görünürlük, içerik ve bağlantı | E-ticaret, teknoloji girişimleri |
| Kriz ve itibar danışmanlığı | Hazırlık planı, sözcü eğitimi, anlık müdahale | Tüketiciyle doğrudan temas eden, riski yüksek sektörler |
| Sektörel uzman ajans | Sağlık, teknoloji, gayrimenkul gibi tek alanda derinlik | Mevzuatı ya da jargonu ağır sektörler |
| Uluslararası ağ üyesi ajans | Yurt dışı basın, çok ülkeli kampanyalar | İhracatçılar, global markaların Türkiye ofisleri |
Dijital görünürlük ağırlıklı bir işiniz varsa İstanbul dijital PR ajansları daha doğru bir başlangıç olabilir. Sağlık alanında tanıtım kuralları ayrıca sıkı olduğu için bu sektördeki firmalar genelde sağlık ve medikal pazarlama ajansları ile birlikte hareket ediyor.
Brief'te Neler Olmalı?
Ajansların verdiği teklifler çoğu zaman birbirine benzemez, çünkü her biri brief'teki boşlukları kendi varsayımıyla dolduruyor. Birisi aylık bülten hesaplıyor, diğeri kriz hazırlığı dahil tam kapsam. Aynı brief'i net yazarsanız teklifler yan yana konabilir hale gelir.
İyi bir PR brief'i kısa olabilir. Ama şu soruların cevabını mutlaka içermeli: Neden şimdi PR'a ihtiyacınız var? Hangi kitle sizi farklı görmeli, yatırımcı mı, tüketici mi, potansiyel çalışan mı? Önümüzdeki aylarda haber değeri taşıyan somut bir gelişme var mı, örneğin yeni yatırım, ürün, ortaklık ya da araştırma verisi? Şirketten kim konuşacak ve medyaya çıkmaya hazır mı? Daha önce PR yapıldıysa ne işe yaradı, ne yaramadı?
Bütçeyi saklamayın. Bütçe aralığını söylemediğinizde ajans ya çok dar ya çok geniş bir kapsam öneriyor, iki durumda da zaman kaybediliyor.
İstanbul'daki PR ajanslarına aynı brief'i gönderin, teklifleri yan yana karşılaştırın
Ücretsiz Teklif Al
İstanbul'da PR Ajansı Nasıl Seçilir?
Sunumlar genelde parlak oluyor. Farkı, sunumdan sonraki sorular ortaya çıkarıyor. Biz seçim sürecini şu sırayla yürütmenizi öneriyoruz:
- Hedefi yazıya dökün: "Daha çok haber" hedef değil. "Sektör yayınlarında yöneticimizin uzman olarak anılması" ya da "lansman haftasında iş medyasında yer almak" hedeftir.
- Kısa liste çıkarın: Sektörünüzde benzer iş yapmış üç ile beş ajansla görüşün. Çok fazla ajansla görüşmek karşılaştırmayı bulandırır.
- Örnek iş isteyin: Çıkan haberlerin kupürlerini değil, o işin arkasındaki süreci anlatmalarını isteyin. Hangi açıyı buldular, kaç denemede oldu, ne işe yaramadı?
- Ekibi tanıyın: Sunumu yapan kıdemli isimle günlük işi yürütecek kişi çoğu zaman farklı. Hesabınızı kimin yöneteceğini baştan sorun.
- Raporlamayı netleştirin: Hangi aralıkla, hangi metriklerle rapor verileceği sözleşmeden önce belli olsun.
- Deneme süresi konuşun: Uzun bir anlaşma yerine üç ya da altı aylık bir başlangıç dönemi, iki taraf için de riski düşürür.
Görsel malzeme tarafı zayıfsa PR işi de aksar; editörler kaliteli fotoğraf ve video olmadan haberi geri itebiliyor. Bu tarafta destek gerekiyorsa İstanbul kreatif ajans ya da prodüksiyon şirketi seçenekleri de bulunuyor.
Kötü PR Ajansını Ele Veren İşaretler
Sektörde sıkça yapılan bir hata var: çıkan haber sayısına bakıp işin iyi gittiğini sanmak. Aşağıdaki işaretlerden birini görüyorsanız durup sorgulayın.
- Haber garantisi veriyorsa: Kazanılmış medyada kimse yayın garantisi veremez. Garanti veriliyorsa büyük ihtimalle ücretli içerik satılıyor.
- Ücretli yayını PR diye raporluyorsa: Parası ödenmiş tanıtım yazısı meşru bir araç, ama kazanılmış haberle aynı şey değil. Raporda ayrı gösterilmeli.
- Aynı bülteni herkese gönderiyorsa: Yüzlerce adrese giden tek tip e-posta, editörlerin gözünde ajansı da markayı da yıpratır.
- Başarıyı sadece kupür sayısıyla anlatıyorsa: Mesajınızın hiç geçmediği otuz kısa haber, doğru yayındaki tek bir röportajdan daha az iş görür.
- Kriz anında ulaşılamıyorsa: Hafta sonu ya da mesai dışında kimin telefonu açacağı belli değilse kriz iletişimi hizmeti de kâğıt üzerinde kalır.
PR Ajansı Fiyatları Neye Göre Değişir?
Bu konuda net bir rakam vermek zor, çünkü iki "PR hizmeti" teklifi arasında kapsam farkı çok büyük olabiliyor. Fiyatı belirleyen asıl şey çalışma modeli.
Aylık sabit ücret (retainer) en yaygın model. Ajans belirli bir kapsamı her ay sürekli yürütür: medya ilişkileri, bültenler, röportaj takibi, raporlama. Uzun vadeli görünürlük isteyen markalar için mantıklı, çünkü gazeteci ilişkisi zamanla oluşur.
Proje bazlı ücret tek bir lansman, bir araştırmanın duyurulması ya da bir etkinlik için kullanılır. Kısa sürede yoğun iş çıkar ve iş bitince sözleşme de biter.
Kriz iletişimi çoğu zaman ayrı fiyatlanıyor. Bazı ajanslar hazırlık planını sabit ücretle, anlık müdahaleyi ise saat ya da gün bazında ücretlendiriyor.
Teklifleri karşılaştırırken şunlara bakın: Etkinlik giderleri, yani mekân, ikram, sahne ve çekim ajans ücretine dahil mi, ayrı mı faturalanıyor? Medya takip aracının maliyeti kimde? Sözcü ya da medya eğitimi kapsamda mı? İngilizce bülten ve yurt dışı basın gerekiyor mu? Kıdemli danışmanın ayda kaç saat hesabınıza ayrıldığı yazılı mı? Bu kalemlerden ikisi farklıysa en ucuz görünen teklif en pahalı çıkabilir. Lansman bir etkinlikle birleşiyorsa organizasyon tarafı için İstanbul etkinlik ajansları ile ayrı teklif almak da maliyeti görünür kılar.
PR Başarısı Nasıl Ölçülür?
Eski alışkanlık, çıkan haberlerin kapladığı alanı reklam fiyatına çevirip "şu kadar liralık reklam değeri yarattık" demekti. Bu hesap hâlâ bazı raporlarda duruyor. Uluslararası PR ölçüm çerçeveleri ise bu yöntemi geçerli bir değer ölçüsü saymıyor; çünkü haberin olumlu mu olumsuz mu olduğunu, mesajın geçip geçmediğini ve okuyanın kim olduğunu hiç hesaba katmıyor.
Daha anlamlı ölçütler şunlar: hedef yayın listesindeki yayınlarda yer alma, haberlerde ana mesajın doğru aktarılması, haberin tonu, yöneticinin uzman görüşü için tekrar tekrar aranması ve web sitesine haber kaynaklı gelen trafik. Dijital tarafta güvenilir haber sitelerinden gelen bağlantılar arama görünürlüğünü de destekliyor; bu yüzden PR ekibini İstanbul SEO ajansları ile aynı masaya oturtmak çoğu marka için mantıklı.
Sosyal medyadaki yankı da ölçüme dahil edilebilir. Haberin paylaşımlarla büyümesini istiyorsanız influencer ajansları ve İstanbul sosyal medya ajansları ile ortak bir takvim kurmak işe yarıyor.
Ajansınıza şunu sorun: "Bu çeyrekte çıkan haberlerin kaçında ana mesajımız geçti ve bunlar hedef listemizdeki yayınlardan mıydı?" Cevap kupür sayısı ya da reklam eşdeğeri tutarıysa ölçüm yüzeysel. Mesaj ve hedef yayın üzerinden cevap veriyorsa doğru ekiple çalışıyorsunuz.
PR bazen daha temel bir sorunu görünür kılar: markanın ne söylediği belli değildir. Mesaj çerçevesi oturmamışsa önce marka danışmanlığı şirketleri ile konumlandırmayı netleştirmek, PR bütçesinin boşa gitmesini önler. Ekibinizin başka bir şehirde olması gerekiyorsa Ankara PR ajansları ve İzmir PR ajansları sayfalarına da göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
PR'ın açılımı nedir, PR ne demek?
PR, "public relations" ifadesinin kısaltması ve Türkçede halkla ilişkiler olarak kullanılıyor. İş hayatında bir kurumun medya, müşteriler, çalışanlar ve yatırımcılarla iletişimini planlı biçimde yönetmesi anlamına geliyor.
PR ajansı ne iş yapar?
Medya ilişkilerini yürütür, basın bülteni ve röportaj süreçlerini yönetir, lansman ve basın toplantılarını organize eder, kriz anında iletişimi planlar ve markanın medyadaki görünürlüğünü raporlar. Kapsam ajanstan ajansa değişiyor, teklif alırken yazılı olarak netleştirin.
Türkiye'nin en iyi PR ajansları hangileridir?
Herkes için geçerli bir sıralama yok. Tüketici markası için iyi çalışan bir ajans, bir finans kuruluşunun kurumsal iletişiminde zayıf kalabilir. Sektör deneyimi, ekip yapısı ve raporlama biçimi üzerinden değerlendirin. Şehir fark etmeksizin tüm listeye PR ajansları ve halkla ilişkiler şirketleri sayfasından ulaşabilirsiniz.
En güvenilir PR ajansını nasıl anlarım?
Yayın garantisi vermeyen, ücretli içeriği kazanılmış haberden ayrı raporlayan ve hesabınızı kimin yöneteceğini baştan söyleyen ajans genelde güvenilirdir. Referans olarak gösterdiği işlerin sürecini anlatabilmesi de iyi bir işaret.
PR ajansıyla ne kadar süre çalışmak gerekir?
Tek bir lansman için birkaç haftalık proje yeterli olabilir. Kalıcı medya görünürlüğü ise gazeteci ilişkisi ve düzenli haber akışı istediği için genelde aylar içinde oturuyor. Başlangıçta kısa bir deneme dönemiyle ilerlemek mantıklı.
Uluslararası basında yer almak için ayrı bir ajans mı gerekir?
Çoğu zaman evet ya da en azından uluslararası bir ağa üye bir ajans. Yurt dışı basın farklı dil, farklı haber anlayışı ve yerel medya ilişkisi istiyor. İstanbul'daki bazı ajanslar bu ağlar üzerinden çalışıyor, teklif alırken hangi ülkelerde doğrudan ekibi olduğunu sorun.
Edvido'da İstanbul PR ajanslarından teklif almak ücretli mi?
Hayır, ücretsiz. İhtiyacınızı bir kez yazıyorsunuz, uygun İstanbul PR ajanslarından teklifler geliyor ve hangisiyle çalışacağınıza siz karar veriyorsunuz.
İstanbul PR ajanslarından ücretsiz teklif alın, kapsamı ve ekibi yan yana karşılaştırın
Ücretsiz Teklif Al