Bir işletme adını iki yıl kullanıyorsunuz. Müşteriler tanıyor, faturalar o adla kesiliyor, sosyal medya hesabı o adla açılmış. Sonra bir gün noterden ihtarname geliyor: aynı adı sizden altı ay sonra tescil ettiren biri, adı bırakmanızı istiyor.
Ve haklı çıkıyor.
Marka tescili tam olarak bu senaryoyu engellemek için var. Türkiye'de marka hakkı kullanmakla değil, tescille doğuyor. İsmi ilk kullanan değil, ilk tescil ettiren korunuyor. Marka danışmanlığı alan işletmelerde en sık gördüğümüz gecikme de burada — tescil, ciro belli bir seviyeye gelene kadar erteleniyor. Oysa erteleme süresi, riskin biriktiği süre.
Ticaret sicilinde şirket unvanınızın kayıtlı olması, alan adının size ait olması veya markayı yıllardır kullanıyor olmanız tek başına marka hakkı vermiyor. Bunlar farklı hukuki kayıtlar. Marka koruması yalnızca TÜRKPATENT nezdinde yapılan tescille doğuyor.
Marka tescili ne demek?
Marka tescili, bir işletmenin mal veya hizmetlerini başkalarınınkinden ayırt eden işareti Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) siciline kaydettirme işlemi. Dayanağı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu.
Tescil size iki şey veriyor: markayı tescil kapsamındaki mal ve hizmetlerde kullanma tekeli, ve aynı ya da benzer bir işareti kullanan üçüncü kişilere karşı hukuki yollara başvurma hakkı.
İkincisi pratikte daha çok işe yarıyor. Pazaryerlerinde taklit ürün şikâyeti, sosyal medyada sahte hesap kapatma, alan adı ihtilafı — bu süreçlerin hepsi ilk adımda tescil belgesi istiyor.
Neler tescil edilebilir, neler edilemez?
Ayırt edici olan ve sicilde açıkça gösterilebilen her işaret tescil edilebiliyor.
| Tescil edilebilir | Örnek |
|---|---|
| Kelime markası | Sadece marka adının kendisi, yazı tipinden bağımsız |
| Şekil / logo markası | Amblem, sembol, çizim |
| Karma marka | Kelime ve logonun birlikte kullanıldığı hâli |
| Renk markası | Belirli bir rengin tek başına ayırt edici hâle geldiği durumlar |
| Ses markası | Jingle, açılış sesi |
| Üç boyutlu marka | Ürünün ya da ambalajın kendine özgü formu |
Reddedilen başvuruların büyük kısmı ise aynı gerekçelerde toplanıyor:
- Ayırt edici olmayan işaretler. Ürünün genel adını marka yapmaya çalışmak — ekmek satan bir işletme için "Ekmek" gibi.
- Cins, çeşit, kalite belirten adlar. "Ekstra Taze", "Birinci Kalite" türü ifadeler tek başına tescil edilemiyor.
- Coğrafi kaynak bildiren adlar. Şehir ve bölge adlarının tek başına kullanımı sorunlu.
- Aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer önceki markalar. En sık karşılaşılan ret sebebi.
- Bayrak, arma, resmî işaretler ve kamu düzenine aykırı ifadeler.
Marka adını henüz kesinleştirmediyseniz, tescile uygunluk kriterlerini isim aşamasında gözetmek en ucuz yol. Marka ve şirket ismi bulma yöntemleri yazımızda anlatılan üretim tekniklerinden türetilmiş, uydurma köklü adlar tescilde en az sorun çıkaranlar.
Sınıf seçimi: sürecin en çok hata yapılan adımı
Marka, boşlukta tescil edilmiyor. Hangi mal ve hizmetlerde koruma istediğinizi Nice sınıflandırmasına göre belirtiyorsunuz. Sistemde 45 sınıf var: 1-34 arası mallar, 35-45 arası hizmetler.
Koruma yalnızca seçtiğiniz sınıflarda geçerli. Kozmetik ürünleri için tescil ettirdiğiniz marka, başka birinin aynı adı restoran hizmetinde kullanmasını kural olarak engellemiyor.
- Sadece bugün satılan ürünün sınıfını almak
- Sınıf listesini "ne kadar çok o kadar iyi" mantığıyla şişirmek
- 35. sınıfı (perakende/mağazacılık) hiç düşünmemek
- Sınıf başlığını seçip alt kalemleri okumamak
- Önümüzdeki 3-5 yılda girmeyi planladığınız alanları da kapsamak
- Gerçekten kullanılacak sınıfları seçmek — kullanılmayan sınıf iptal riski taşıyor
- Ürününüzü internetten satıyorsanız 35. sınıfı değerlendirmek
- Alt kalemleri tek tek kontrol edip gereksiz olanları çıkarmak
Sınıf sayısı doğrudan maliyeti etkiliyor, ama eksik sınıf sonradan telafi edilemiyor. Yeni sınıf eklemek yeni bir başvuru anlamına geliyor ve o başvurunun tarihi bugünkü değil, eklediğiniz gün oluyor.
Marka tescili nasıl yapılır? Adım adım süreç
- Ön araştırma yapın. Tescil ettirmek istediğiniz işaretin aynısı ya da benzeri daha önce alınmış mı, TÜRKPATENT'in marka araştırma ekranından kontrol edin. Yalnızca birebir aynı yazımı değil, sesletim ve görsel benzerliği de arayın. Bu adım ücretsiz ve reddedilen başvuruların çoğunu burada eleyebilirsiniz.
- Sınıfları belirleyin. Nice sınıflandırmasında hangi mal ve hizmetlerde koruma istediğinizi netleştirin.
- Başvuruyu EPATS üzerinden yapın. TÜRKPATENT başvuruları elektronik ortamda alıyor. E-Devlet kimliğinizle giriş yapıp başvuru formunu doldurabilir, logo tescil ediyorsanız görseli yükleyebilirsiniz.
- Şekli inceleme. Kurum, evrakın eksiksiz olup olmadığını kontrol ediyor. Eksik varsa süre veriliyor.
- Mutlak ret incelemesi. Kurum kendiliğinden ayırt edicilik ve önceki aynı markalar açısından inceliyor. Bu aşamada verilen ret kararına itiraz hakkınız var.
- Resmî Marka Bülteni'nde yayın. Başvuru bültende iki ay yayınlanıyor. Bu sürede üçüncü kişiler itiraz edebiliyor.
- Tescil ücretini ödeyin. İtiraz gelmezse ya da itiraz reddedilirse, tescil belgesi düzenleme ücretini ödemeniz için süre veriliyor. Bu ödeme yapılmazsa başvuru işlemden kaldırılıyor.
- Tescil belgesi düzenlenir. Marka sicile kaydediliyor ve koruma başvuru tarihinden itibaren 10 yıl geçerli oluyor.
"E-devletten marka tescili" araması sık yapılıyor. Başvuru E-Devlet'in kendi arayüzünde tamamlanmıyor; E-Devlet kimliğiniz, TÜRKPATENT'in EPATS sistemine giriş yapmak için kullanılıyor. Süreç oradan devam ediyor.
Marka tescil sorgulaması nasıl yapılır?
Ön araştırma, tüm sürecin en ucuz sigortası. Başvuru ücretini ödedikten sonra "aynısı zaten alınmış" cevabı almak, hem parayı hem altı ayı geri getirmiyor.
TÜRKPATENT'in marka araştırma ekranı üzerinden ücretsiz sorgulama yapabiliyorsunuz. Sorgulamada yalnızca birebir yazımı aramak yetersiz; benzerlik değerlendirmesi görsel, işitsel ve kavramsal olarak üç ayrı düzlemde yapılıyor.
Marka adının kendisi. Sesletimi aynı, yazımı farklı varyasyonları ("Kaya" için "Kaia", "Kayya"). Bitişik ve ayrık yazımı. Tekil ve çoğul hâli. Türkçe ve İngilizce karşılığı. Baştaki ya da sondaki eki çıkarılmış kök hâli. Bunların her biri ret gerekçesi olabilecek benzerlik üretiyor.
Sorgulamayı yalnızca hedeflediğiniz sınıfta değil, yakın sınıflarda da yapın. Mal ve hizmet benzerliği değerlendirmesinde Kurum, sınıf numarasına değil ürünlerin piyasadaki ilişkisine bakıyor. Gıda üretimi ile restoran hizmeti farklı sınıflarda ama tüketici gözünde ilişkili sayılabiliyor.
Sorgulama sonucunda benzer bir marka çıkarsa üç seçenek var: adı revize etmek, sınıf kapsamını benzerlikten uzaklaşacak şekilde daraltmak, ya da önceki marka sahibinden muvafakat almak. Üçüncüsü nadiren işliyor, ama tescilli marka kullanılmıyorsa iptal talebiyle önü açılabiliyor.
2026 marka tescil ücretleri
Resmî ücretler her yıl güncelleniyor ve Resmî Gazete'de yayımlanıyor. 2026 yılı için geçerli TÜRKPATENT marka işlem ücretleri:
| İşlem | 2026 ücreti |
|---|---|
| Marka başvurusu (tek sınıf) | 2.820 ₺ |
| Ek sınıf (2. sınıf) | 2.820 ₺ |
| Ek sınıf (3. ve sonraki her sınıf) | 3.150 ₺ |
| Marka tescil belgesi düzenleme | 7.010 ₺ |
| Yayına itiraz | 1.150 ₺ |
| Yenileme (2 sınıfa kadar) | 8.730 ₺ |
| Süresi geçmiş markanın ek süreyle yenilenmesi | 15.420 ₺ |
| Devir / kısmi devir kaydı | 5.960 ₺ |
| Tescil belgesi veya sicil sureti | 2.890 ₺ |
Başvuru ve tescil belgesi ücretleri ayrı aşamalarda ödeniyor. Tek sınıflı, itirazsız bir tescilin resmî maliyeti 2.820 ₺ + 7.010 ₺ = 9.830 ₺. Resmî ücretlere KDV uygulanmıyor. Marka vekiliyle çalışırsanız vekillik hizmet bedeli bunun üzerine ekleniyor ve KDV'ye tabi.
Bütçe planlarken iki noktayı ayırın: başvuru ücreti peşin ödeniyor, tescil belgesi ücreti ise başvurunuz tescile uygun bulunduktan aylar sonra isteniyor. Başvuru reddedilirse ikinci kalemi ödemiyorsunuz.
Süreç ne kadar sürüyor?
İtiraz gelmeyen ve eksik evrak sorunu yaşanmayan bir başvuru ortalama 6-10 ayda tamamlanıyor. Üçüncü kişi itirazı gelirse ya da Kurum kararına karşı itiraz edilirse süre 12-18 aya çıkabiliyor.
Önemli olan şu: koruma, tescil belgesinin düzenlendiği tarihten değil, başvuru tarihinden itibaren geçerli. Yani süreç devam ederken bile başvuru tarihiniz size öncelik sağlıyor. Bu yüzden "önce satışlar otursun, sonra tescil ederiz" yaklaşımı riskli — geçen her ay, aynı adı düşünen bir başkasının önünüze geçme ihtimali.
Markanızın görsel kimliğini kuracak ajansları ücretsiz karşılaştırın, birden fazla teklif alın.
Ücretsiz Teklif AlBaşvuruya itiraz gelirse ne oluyor?
Başvurunuz Resmî Marka Bülteni'nde yayınlandıktan sonraki iki ay içinde, önceki hak sahibi olduğunu düşünen üçüncü kişiler itiraz edebiliyor. İtiraz size tebliğ ediliyor ve savunmanızı sunmanız için süre veriliyor.
Savunmada işe yarayan argümanlar genelde şunlar: markaların bütünsel olarak farklı algılandığı, mal ve hizmetlerin gerçekte örtüşmediği, itiraz eden markanın beş yıldır ciddi biçimde kullanılmadığı.
Son argüman özellikle güçlü. İtiraz eden taraf markasını kullanmıyorsa, kullanım ispatı talep edebiliyorsunuz. İspat sunulamazsa itiraz o markaya dayandırılamıyor.
Kurum kararını verdikten sonra da yol bitmiyor. Karara karşı Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'na itiraz, oradan çıkan karara karşı da mahkemeye başvuru hakkı var. Bu aşamalar zaman ve masraf getirdiği için, ön araştırmaya harcanan bir hafta neredeyse her zaman kârlı çıkıyor.
Yurt dışında marka koruması
Marka koruması ülkesel. Türkiye'deki tesciliniz Almanya'da ya da ABD'de geçerli değil. İhracat yapan veya yurt dışı pazaryerlerinde satış yapan işletmeler için bu, tescil kadar acil bir başlık.
İki yol var. Madrid Protokolü üzerinden tek başvuruyla birden fazla ülkede koruma talep edebiliyorsunuz; başvuru TÜRKPATENT üzerinden Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı'na iletiliyor. Ülke sayısı arttıkça birim maliyet düşüyor. Alternatif olarak her ülkeye doğrudan ulusal başvuru yapılabiliyor; Avrupa Birliği için EUIPO nezdinde yapılan tek başvuru tüm üye ülkeleri kapsıyor.
Madrid başvurusu Türkiye'deki başvuru ya da tescile dayanıyor. Yani yurt dışı planınız varsa bile ilk adım yine Türkiye tescili.
Marka vekiliyle mi, kendiniz mi?
Türkiye'de yerleşik kişi ve şirketler başvuruyu kendileri yapabiliyor. Yurt dışında yerleşik başvuru sahiplerinin ise marka vekiliyle temsil edilmesi zorunlu.
Kendiniz yapmanın anlamlı olduğu durum: tek sınıf, benzeri bulunmayan özgün bir kelime, düşük ihtilaf riski. Vekille çalışmanın anlamlı olduğu durum: birden fazla sınıf, benzer markaların bulunduğu kalabalık bir alan, ret ya da itiraz ihtimali.
Ret kararına itiraz veya üçüncü kişi itirazına savunma hazırlamak hukuki bir iş. O aşamaya gelindiğinde vekil ücreti, kaybedilen başvurunun maliyetinin altında kalıyor.
Tescilden sonra ne yapılıyor?
- Kullanma zorunluluğu: Tescilden itibaren beş yıl içinde markayı tescil edildiği mal ve hizmetlerde ciddi biçimde kullanmazsanız, iptal talebine açık hâle geliyor.
- Yenileme: Koruma 10 yıl. Süre bitmeden yenileme yapılıyor, yenileme sayısında sınır yok.
- İzleme: Bülteni takip edip markanıza benzeyen yeni başvurulara iki aylık yayın süresi içinde itiraz edin. İtiraz süresi kaçtığında iş dava boyutuna geçiyor.
- Devir ve lisans: Marka satılabiliyor, kiralanabiliyor. Her iki işlem de sicile kaydedilmeli.
- ® işareti: Yalnızca tescil tamamlandıktan sonra kullanılıyor. Başvuru aşamasında kullanmak yanıltıcı sayılıyor.
Marka, patent, tasarım ve telif karışıyor
Dört ayrı koruma türü ve birbirinin yerine geçmiyorlar.
Marka ayırt edici işareti koruyor — ad, logo, ses. Patent teknik buluşu koruyor. Tasarım tescili ürünün görünümünü koruyor. Telif hakkı ise özgün eseri, tescile gerek olmadan üretildiği anda koruyor.
Bir logo hem marka olarak tescil edilebiliyor hem de özgün bir grafik eser olarak telif korumasından yararlanıyor. "Logomun patentini aldım" cümlesi yaygın ama teknik olarak yanlış — logolar patentlenmiyor, marka olarak tescil ediliyor.
Tescil dosyasını hazırlarken elinizde ne olmalı?
Başvuruyu açmadan önce şunları hazır etmek, süreci tek oturumda bitiriyor:
| Belge / bilgi | Neye dikkat edilmeli |
|---|---|
| Başvuru sahibi bilgisi | Şahıs mı şirket mi? Sonradan devir işlemi ayrı ücrete tabi, baştan doğru sahibe açın |
| Marka örneği (görsel) | Logo tescil ediyorsanız yüksek çözünürlüklü, arka planı temiz dosya |
| Mal ve hizmet listesi | Sınıf başlığı değil, alt kalemler tek tek seçilmiş hâlde |
| Renk beyanı | Renkli tescilde koruma o renk kombinasyonuna bağlanıyor; siyah-beyaz tescil daha esnek |
| Rüçhan belgesi | Yurt dışında son altı ay içinde başvurunuz varsa öncelik hakkı için |
Renk tercihi göründüğünden daha belirleyici. Logonuzu renkli tescil ettirirseniz koruma büyük ölçüde o renk düzenine bağlanıyor; siyah-beyaz tescil ise renk varyasyonlarını daha geniş kapsıyor. Kimlik çalışmanız henüz kesinleşmediyse siyah-beyaz başvuru esneklik bırakıyor.
Marka örneğini yüklerken bir nokta atlanıyor: tescil ettirdiğiniz görsel, kullanacağınız görselle aynı olmalı. Tescilden sonra logoyu köklü biçimde değiştirirseniz, tescil ettirdiğiniz işaretle kullandığınız işaret ayrışıyor ve kullanma zorunluluğu tartışmaya açılıyor. Kimlik yenilemesi planlıyorsanız sıralamayı buna göre kurun — önce tasarım kesinleşsin, sonra tescil.
Tescil bir başlangıç, marka değeri ayrı bir iş
Tescil belgesi markanızı hukuken koruyor. Onu tanınır kılmak ise başka bir çalışma alanı.
Tescil aşamasına gelmiş bir işletmenin sıradaki adımları genelde şunlar oluyor: tutarlı bir görsel kimlik, kullanım kılavuzu olan bir logo tasarımı, ve tüm temas noktalarına yayılan bir kurumsal kimlik sistemi. Kurumsal kimliğin neden bu kadar belirleyici olduğunu ve marka bilinirliğinin nasıl ölçüldüğünü ayrı yazılarda ele aldık.
Yeni kurulan işletmelerde bu adımlar genelde şirket kuruluşuyla iç içe ilerliyor; şahıs şirketi kuruluş süreci ile marka başvurusunu aynı döneme almak zaman kazandırıyor.
Kimlik çalışması için ajans arıyorsanız, kreatif ajansları portföy ve bütçeye göre karşılaştırıp birden fazla teklif alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Marka tescili almak kaç TL?
2026 yılında tek sınıflı bir marka için resmî TÜRKPATENT ücretleri toplamda 9.830 ₺ (2.820 ₺ başvuru + 7.010 ₺ tescil belgesi). Ek sınıflar için 2. sınıfta 2.820 ₺, 3. ve sonraki her sınıf için 3.150 ₺ ekleniyor. Resmî ücretlere KDV uygulanmıyor; marka vekiliyle çalışırsanız hizmet bedeli ayrıca hesaplanıyor.
Marka tescili ne demek?
Bir işletmenin mal ve hizmetlerini başkalarınınkinden ayıran işaretin TÜRKPATENT siciline kaydedilmesi. Tescil, markayı belirlenen sınıflarda kullanma tekeli ve benzer kullanımlara karşı hukuki başvuru hakkı sağlıyor.
Marka tescili ne kadar sürede sonuçlanır?
İtiraz gelmeyen başvurularda ortalama 6-10 ay. Üçüncü kişi itirazı ya da ret kararına itiraz varsa süre 12-18 aya kadar uzayabiliyor. Koruma, belgenin düzenlendiği tarihten değil başvuru tarihinden itibaren başlıyor.
E-Devlet'ten marka tescili yapılabilir mi?
Başvuru E-Devlet arayüzünde tamamlanmıyor. E-Devlet kimliğinizle TÜRKPATENT'in EPATS sistemine giriş yapıyor, başvuruyu orada oluşturuyorsunuz. Fiziksel evrakla başvuru kabul edilmiyor.
Marka tescili kaç yıl geçerli?
Başvuru tarihinden itibaren 10 yıl. Süre dolmadan yenileme yapılabiliyor ve yenileme sayısında sınır yok. Süresi geçtikten sonra ek süre içinde yenilemek mümkün, ancak ücreti belirgin şekilde yüksek.
Tescilsiz marka hiç korunmuyor mu?
Tescilsiz kullanımın haksız rekabet hükümlerine dayanan sınırlı bir koruması var, ancak ispat yükü kullanıcıda ve süreç uzun. Tescil, aynı korumayı belge üzerinden ve çok daha hızlı sağlıyor. Pazaryeri ve sosyal medya şikâyet mekanizmalarının çoğu da tescil belgesi olmadan işlem yapmıyor.
Aynı isim farklı sektörde tescil edilebilir mi?
Genellikle evet. Koruma seçilen Nice sınıflarıyla sınırlı olduğu için aynı kelime, ilgisiz mal ve hizmet sınıflarında farklı sahiplerce tescil edilebiliyor. Tanınmış markalar bu kuralın istisnası — onlar sınıf ayrımı olmadan korunuyor.
