Bağ-Kur, Türkiye’de kendi nam ve hesabına çalışanları kapsayan sosyal güvenlik sistemi idi. 2008’de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılar “4/B sigortalısı” olarak adlandırılmaya başlandı . Yani “Bağ-Kur” ifadesi hâlen günlük dilde kullanılsa da yasal adı 4/B’dir. 4/B sigortalılığı, vergi mükellefi veya şirket ortağı gibi kendi adına çalışanlar ile bazı özel meslek gruplarının emeklilik ve sosyal güvenlik haklarını düzenler. Bu sigorta kolunda, sigortalı primlerini kendisi öder; yani bir işverenden maaş almayan, bağımsız çalışanlar için tasarlanmıştır.
Kimler Zorunlu Bağ-Kur (4/B) Sigortalısı Olmak Zorundadır?
5510 sayılı Kanunun 4/b maddesine göre aşağıdaki kişiler, faaliyetlerine başladıkları tarihten itibaren Bağ-Kur’lu sayılır:
Vergi mükellefi olan esnaf ve tacirler: Gerçek usulde veya basit usulde gelir vergisine tabi olan, ticari veya serbest meslek kazancı elde eden kişiler .
Vergiden muaf olup Esnaf ve Sanatkârlar Odaları siciline kayıtlı olanlar .
Şirket ortakları: Kollektif şirket ortakları, adi komandit şirketlerin komandite ortakları, limited şirket ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi ortakları .
Köy ve mahalle muhtarları .
At yarışlarında çalışan jokeyler ve antrenörler .
Tarım Bağ-Kur’lular: 2926 sayılı Kanun kapsamında tarımsal faaliyette bulunanlar 2008’den itibaren 4/b kapsamına alınmıştır .
Bu kişilerin sosyal güvenlik kayıtları, vergi dairesi veya ilgili meslek kuruluşları tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilir. Bağ-Kur kaydı, vergi mükellefiyetinin başladığı tarihten itibaren işlemeye başlar; kaydolmayanlar için geçmişe dönük borç oluşur.
SSK (4/A) ve Bağ-Kur (4/B) Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?
SSK (4/A) ve Bağ-Kur (4/B), farklı çalışma statülerindeki kişilere hitap eden sigorta kollarıdır. Aşağıdaki tablo temel farklılıkları özetler:
Bu farklar, 4/A ile 4/B sistemlerinin yapısını ve sigortalılar açısından avantaj ve yükümlülüklerini ortaya koyar. Bağ-Kur’lular, primlerini kendileri ödedikleri için prim borcu ve sağlık güvencesinin askıya alınması gibi risklerle daha sık karşılaşır. Ancak bağımsız çalışmanın esnekliği, Bağ-Kur’lu olmanın en belirgin avantajıdır .
Adım Adım Bağ-Kur Başvurusu Nasıl Yapılır?
Bağ-Kur kapsamına girmek için çoğu zaman ayrı bir başvuru yapmaya gerek yoktur; vergi dairesi veya meslek odası bildirimi üzerine SGK otomatik tescil yapar. Ancak bazı durumlarda sigortalının kendisinin başvuruda bulunması gerekir. İşte adımlar:
Vergi Kaydı veya Oda Sicil Kaydı Açtırma: Bağ-Kur sigortalılığı; vergi mükellefi olanlar için vergi dairesine, şirket kuracak olanlar için Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne kayıt yaptırılmasıyla başlar. Muhtarlar ise ilçe seçim kurulları aracılığıyla bildirilir.
SGK Tescil Bildirimi: Vergi dairesi veya oda kaydı açılır açılmaz 10 gün içinde ilgili kurum SGK’ya bildirimde bulunur. Böylece sigortalı otomatik olarak 4/B kapsamına alınır .
E-Devlet Üzerinden Sorgulama: Tescil yapıldığında, e-Devlet’te “4/B Tescil Kaydı” sorgulaması yapılabilir. Eğer tescil görünmüyorsa en yakın SGK müdürlüğüne gidilerek tescilin yapılması istenebilir.
Prim Ödeme Ayarları: Tescil sonrasında, ödeme planınızı oluşturmalı ve primlerinizi düzenli yatırmalısınız. Primler aylık, 3 aylık veya yıllık olarak ödeme seçenekleriyle yatırılabilir.
Gerekli Evraklar: Bağ-Kur kaydı için vergi levhası, kimlik fotokopisi, oda sicil kaydı, işletme açılış evrakları ve şirket sözleşmesi gibi belgeler gerektiğinden, başvuru süreci başlamadan önce bunları hazırlamak gerekir.
Başvuru sürecinde en önemli nokta, vergi dairesi veya meslek odası kayıt tarihinden itibaren 10 gün içinde SGK’ya bilgi verilmesi; aksi halde idari para cezası ve geriye dönük prim borcu oluşabilir.
Gerekli Belgeler
Vergi levhası veya yoksa Esnaf ve Sanatkârlar Odası kayıt belgesi,
Şirketlerde ortaklık durumunu gösteren ticaret sicil gazetesi,
Kimlik fotokopisi ve iletişim bilgileri,
İşyeri açılış bildirgesi ve kira kontratı (gerekirse).
Başvuru Süreci ve Tescil İşlemi
Vergi dairesi veya sicil kaydı açıldıktan sonra tescil için SGK’ya gitmeye çoğu zaman gerek yoktur; kurumlar online olarak bilgi verir. Ancak sistemde gecikme olursa veya bildirim yapılmazsa sigortalı, en yakın SGK müdürlüğüne giderek vergi levhası ve oda sicil kaydıyla tescil başvurusu yapabilir. Tescil yapıldığında, prim ödemeleri için bir Tahakkuk Fişi düzenlenir ve primler internet bankacılığı, mobil bankacılık veya SGK’nın tahsilat anlaşması olan kurumlar aracılığıyla ödenebilir.
Bağ-Kur Borç Sorgulama ve Ödeme İşlemleri
Bağ-Kur sigortalıları için borç sorgulama ve ödeme işlemleri oldukça basittir:
e-Devlet Üzerinden Bağ-Kur Borcu Nasıl Sorgulanır?
e-Devlet platformuna turkiye.gov.tr üzerinden T.C. kimlik numarası ve e-Devlet şifresi ile giriş yapın.
Arama çubuğuna “4B Borç Sorgulama” veya “Bağ-Kur Borç” yazın.
“4B Borç ve Gün Sorgulama” hizmetini seçerek adınıza prim borcu olup olmadığını görüntüleyin.
Ekranda aylık prim borcu, geçmiş dönem borçları ve borç yapılandırmaları görülebilir. İsterseniz ödeme için “Online Tahsilat” menüsüne yönlendirilebilirsiniz.
Bağ-Kur Prim Borcu Ödeme Kanalları
Primlerinizi ve gecikme zamlarını aşağıdaki kanallardan ödeyebilirsiniz:
Banka Şubeleri: SGK ile anlaşmalı bankaların gişelerinde T.C. kimlik numarası ile ödeme yapılabilir.
İnternet Bankacılığı / Mobil Bankacılık: Bankaların “Ödemeler” veya “SGK Prim Ödemeleri” menüsünden 4/B prim borçları yatırılabilir.
PTT Şubeleri: PTT şubelerine giderek kimlik numarasıyla ödeme yapabilirsiniz.
SGK Tahsilat İşlemleri: Büyük şehirlerdeki SGK merkez müdürlükleri ve bazı vergi daireleri prim tahsilatı kabul eder.
Primler aylık, 3 aylık veya toplu olarak ödenebilir. Ancak prim borcu biriktiğinde gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır; bu nedenle düzenli ödeme şarttır.
Bağ-Kur Borcu Ödenmezse Ne Olur?
Bağ-Kur prim borcu ödenmezse, gecikme zammı ve gecikme cezası işlenir. Ayrıca:
Sağlık hizmetlerinden yararlanma: 4/B primini ödemeyenler, kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için Genel Sağlık Sigortası kapsamı dışına çıkar ve sağlık hizmeti alamazlar.
Emeklilik ve diğer haklar: Ödenmeyen primler hizmet süresine dahil edilmez. Borçlar temizlenene kadar emeklilik işlemleri yapılamaz.
İcra ve haciz: SGK alacaklarını tahsil etmek için icra işlemi başlatabilir. Banka hesaplarına veya mal varlıklarına haciz gelebilir.
Yapılandırma fırsatlarının kaçırılması: Prim borcu olanlar için devlet zaman zaman yapılandırma veya borç silme düzenlemeleri çıkarır. Borçlar için yapılandırma hakkı kullanılmazsa faiz yükü artabilir.
Bu nedenle borç sorgulaması yaparak primlerin düzenli ödenmesi önemlidir.
İsteğe Bağlı Bağ-Kur Sigortalılığı ve Şartları
Zorunlu Bağ-Kur kapsamı dışında kalan ve sosyal güvencesi bulunmayan kişiler, isteğe bağlı olarak 4/B’li olabilir. Buna göre:
Türkiye’de ikamet eden ve 18 yaşını dolduran kişiler,
4/A, 4/B veya 4/C kapsamında zorunlu sigortalılığı bulunmayanlar,
Kendi işini kurmamış veya vergi kaydı olmayanlar,
Emekli aylığı almayanlar isteğe bağlı prim yatırarak emeklilik hakkı kazanabilir.
İsteğe bağlı Bağ-Kur primleri, 2025 yılı için asgari ücretin belirli bir oranı üzerinden hesaplanır ve aylık olarak yatırılır. Prim gün sayısı 9000 gün olup emeklilik için bu gün sayısını doldurmak gerekir.
Bağ-Kur Sigortalılığı Ne Zaman Sona Erer?
Bağ-Kur sigortalılığı aşağıdaki durumlarda son bulur:
Vergi kaydının kapatılması: İşletmenin kapanması ve vergi kaydının silinmesi. SGK’ya bildirim yapıldığında sigortalılık sona erer.
Şirket ortaklığından ayrılma: Limited şirket veya diğer şirketlerde ortaklık payını devreden kişi, SGK’ya bildirir ve 4/B kaydı kapanır.
Muhtarlık görevinin sona ermesi: Muhtarlık görevi bitince sigortalılık iptal edilir.
İsteğe bağlı sigortanın iptal edilmesi: İsteğe bağlı prim ödeyenler dilekçe ile sigortalılıklarını sonlandırabilir.
Vefat: Sigortalının vefat etmesiyle Bağ-Kur kaydı kapanır ve geride kalanlara ölüm aylığı bağlanır.
Sigortalılığın sona ermesi için ilgili kurumlara gerekli bildirimler yapılmazsa prim borcu işlemeye devam edebilir.
Bağ-Kur Emeklilik Şartları Nelerdir?
4/B sigortalıları için emeklilik şartları:
Prim Gün Sayısı: 9000 gün (25 yıl) sigortalılık süresi gerekir. Ancak 5400 gün ile kısmi emeklilik de mümkündür; bu durumda emekli maaşı daha düşük olur.
Yaş Şartı: Kademeli olarak farklı yaş sınırları vardır. Örneğin 1 Mayıs 2008’den sonra Bağ-Kur tescili olan erkekler için 60 yaş ve kadınlar için 58 yaş şartı vardır; ancak prim gününü tamamlamak koşulu ile bu yaşlar ileride artabilir.
Prim Borcu Olmamak: Emeklilik işlemleri için tüm prim borçlarının ödenmiş olması gerekir.
Başvuru: Emeklilik talebinde bulunmak için e-Devlet veya SGK müdürlüğü üzerinden başvuru yapılır. Gerekli belgeler ile müracaat edilerek emeklilik işlemleri başlatılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bağkur primleri 2025 yılında ne kadar oldu?
2025 yılı için Bağ-Kur primleri asgari ücret artışına göre belirlenir. Örneğin, asgari ücret net 20.000 TL olduğu varsayılırsa prime esas kazanç alt sınırı bu rakam üzerinden hesaplanır ve aylık prim yaklaşık %34,5 oranındadır. İsteğe bağlı sigorta primleri ise prime esas kazanç tutarını sigortalı kendi belirlediğinden farklılık gösterebilir.
Bağkur borç yapılandırması nasıl yapılır?
Hükûmetin borç yapılandırma kanunları kapsamında SGK’nın internet sitesinden veya vergi dairelerinden başvuru yapılır. Ödenecek tutar gecikme faizlerinin silinmesi veya taksitlendirilmesi ile belirlenir. Yapılandırma süresinde peşin ödeme yapılırsa ana paradan da indirim sağlanabilir.
Tarım Bağkuru nedir ve kimleri kapsar?
Tarım Bağ-Kur’u, tarımsal faaliyette bulunan çiftçi ve çiftçi ailelerinin sosyal güvencesini sağlayan 2926 sayılı Kanun ile düzenlenmiştir. 1 Ekim 2008’den itibaren bu sigortalılar 4/B kapsamına alınmış ve Bağ-Kur’lu sayılmıştır .
Şirket ortakları için Bağkur zorunlu mudur?
Evet. Limited şirket ortakları, komandit şirketlerin komandite ortakları ve anonim şirket yönetim kurulu üyesi ortakları 4/B kapsamında sigortalıdır; dolayısıyla Bağ-Kur primi ödemek zorundadırlar .
Bağkur dondurma işlemi nasıl yapılır?
Bağ-Kur prim borcu bulunan ve ödeme yapamayan sigortalılar, belirli dönemler için sigortalılık sürelerini dondurabilir. Dondurma işlemi için SGK’ya dilekçe verilir. Dondurulan süreler emeklilik hesabında sayılmaz; ileride prim ödeyerek bu süreleri canlandırabilirsiniz. Dondurma hakkı özellikle uzun süre prim ödeyemeyenler için avantaj sağlar. Bağ‑Kur Sistemi ve Sosyal Güvenlik Yapısı
Bağ‑Kur (4/B) sisteminin arka planını daha iyi anlamak için Türkiye’deki sosyal güvenlik yapısının genel işleyişine göz atmak gerekir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, çalışanların ve işverenlerin statülerine göre farklı sigorta kolları öngörür. 4/A (SSK) hizmet akdi ile bir işverene bağlı olarak çalışanları kapsarken, 4/B (Bağ‑Kur) bağımsız çalışan vergi mükellefleri ile şirket ortaklarını; 4/C ise devlet memurlarını kapsar. Bu farklılık, sigorta primi oranlarından sağlık haklarına kadar pek çok konuda değişikliğe yol açar. Bağ‑Kur, esnek çalışma biçimlerine sahip olan girişimcilerin ve serbest meslek sahiplerinin sosyal güvenlik şemsiyesi altında yer almasını sağlar. Bu sigorta kolunun, özellikle KOBİ’lerin ve bireysel girişimcilerin sosyal güvenliğini sağlayan önemli bir mekanizma olduğu unutulmamalıdır.
Bağ‑Kur Priminin Hesaplanması ve Güncel Uygulamalar
Bağ‑Kur primlerinin hesaplanmasında temel dayanak, asgari ücret ve belirlenen prime esas kazanç sınırlarıdır. Her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından açıklanan asgari ücret, ödenecek en düşük prim tutarını belirler. Örneğin, 2025 yılında brüt asgari ücret artışına paralel olarak Bağ‑Kur primleri de yükselmiştir. Prim tutarı, prime esas kazancın %34,5’i oranında hesaplanır; bunun %20’si malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, %12,5’i genel sağlık sigortası ve %2’si ise kısa vadeli sigorta kolları (iş kazası, meslek hastalığı) içindir. Eğer 5 puanlık prim teşviki uygulanabiliyorsa, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası oranı %20 yerine %15 olarak hesaplanır ve bu indirim önemli bir katkı sağlar
Bazı meslek grupları ise prim hesaplamasında belirli istisnalardan yararlanır. Örneğin tarımda kendi nam ve hesabına çalışanlar (Tarım Bağ‑Kur’u) daha düşük matrah üzerinden prim ödeyebilir. Yine basit usulde gelir vergisine tabi esnaf ve sanatkârlar için de avantajlı prim düzenlemeleri mevcuttur. Ancak prim ödemeleri aylık olarak yapılmadığında gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanır; bu nedenle primlerin zamanında ödenmesi sadece gelecekteki emeklilik için değil, aktif sağlık hizmeti alabilmek açısından da hayati öneme sahiptir. Prim ödenmediğinde, 60 günden fazla borcu olanların genel sağlık sigortası kapsamındaki sağlık hizmetleri de durdurulur.
Borç Yapılandırmaları ve İndirim Fırsatları
Bağ‑Kur prim borcu olan sigortalılar için belirli dönemlerde borç yapılandırmaları gündeme gelir. Özellikle son yıllarda çeşitli torba yasalarla Bağ‑Kur prim borçlarına yapılandırma ve affa yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Bu düzenlemeler, borçların faizlerinin silinmesi, ana paraya düşük oranlı güncelleme uygulanması veya taksitlendirme imkânı sunulması gibi haklar tanır. Borç yapılandırmalarında sigortalılar, peşin ödeme yaptıklarında daha avantajlı oranlardan faydalanabilirler; taksitli ödeme seçeneklerinde ise 6, 9, 12 veya 18 aya varan vadeler söz konusudur. Bununla birlikte, yapılandırılan borç taksitlerinin düzenli ödenmemesi durumunda yapılandırma bozulur ve ödememiş borçlar tekrar faizlenmeye başlar.
Bağ‑Kur Primi Ödemeyenlerin Karşılaştığı Sonuçlar
Bağ‑Kur primlerini düzenli ödememek, kısa vadeli ve uzun vadeli sigorta yardımlarından yararlanma hakkının kısıtlanmasına yol açar. 60 günden fazla prim borcu olanlar, genel sağlık sigortasından yararlanamaz; bu durumda kişinin sağlık harcamaları SGK tarafından karşılanmaz. Ayrıca uzun vadeli sigorta kolları bakımından prim ödemeyenlerin emeklilik süreleri işlemeye devam etmez; prim ödemeye ara verilen süreler emeklilik gün sayısına dâhil edilmez. Bağ‑Kur’a tescil olmak prim günlerini biriktirmek için yeterli değildir; esas olan primlerin yatırılmasıdır. Yine prim borcunu ödemeden Bağ‑Kur sigortalılığını dondurmak veya iptal etmek mümkün değildir. Bu yüzden sigortalılık statüsü devam ettiği sürece prim yükümlülüğü de devam eder.
Bağ‑Kur Dondurma (Durma) İşlemi
Bağ‑Kur sigortalılığı “durma” (dondurma) işlemi ile prim borcunu dondurup sigortalılık süresini askıya almak mümkündür. Sigortalı, vergi mükellefiyeti sonlandığında veya şirket ortaklığı sona erdiğinde 4/B kapsamından çıkabilir. Ancak geçmişe yönelik prim borçlarını ödemeden Bağ‑Kur kaydını sildirmek ve borçlardan kurtulmak genellikle mümkün değildir. Torba yasalar çerçevesinde, belirli tarihler öncesine ait prim borçlarının silinmesi ve sigortalılık sürelerinin dondurulması yönünde düzenlemeler yapılmıştır. Son olarak, 2021 yılında çıkarılan bir yasa ile 2020 yılının öncesine ait prim borcu bulunan Bağ‑Kur’luların bu borçları silinerek hizmet süreleri donduruldu; sigortalılar, dondurulan süreleri daha sonra ihya ederek emeklilik hesabına dâhil edebiliyor.
Bağ‑Kur Prim ve Emeklilik Hesaplamalarına Dair Örnekler
Pratiğe dönük bir örnek vermek gerekirse; 2025 yılı için brüt asgari ücretin varsayalım 20.000 TL olduğunu düşünelim. Asgari kazanç üzerinden Bağ‑Kur primi, yüzde 34,5 oranı uygulanarak (20.000 x 0,345) hesaplanır. Bu durumda aylık prim 6.900 TL olacaktır. Eğer sigortalı 5 puanlık prim indirimi hakkını kullanıyorsa, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası oranı %15 olarak uygulanır ve toplam prim %29,5’e düşer. Böylece (20.000 x 0,295) = 5.900 TL prim ödenir. Bu örnek, indirimlerin prim tutarını ne kadar etkilediğini göstermesi açısından önemlidir.
Emeklilik tarafında ise, Bağ‑Kur’luların 9000 prim günü (25 yıl) ve kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartlarını tamamlaması gerekir. Bununla birlikte, 8 Eylül 1999 öncesi sigortalı olanlar için kademeli geçiş hükümleri ve 2008’den sonra sigortalı olanlar için gün sayısı ve yaş şartları farklılık gösterebilir. Ayrıca 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesi, Bağ‑Kur’lular için de erken emeklilik imkânı sunmuştur; ancak EYT’den yararlanmak için 9.000 gün yerine 5.000 gün şartı aranır. Bu nedenle, Bağ‑Kur’luların prim gün sayılarını ve tescil tarihlerini dikkatle incelemeleri önemlidir.
Genel Sağlık Sigortası ve Bağ‑Kur
Bağ‑Kur sigortalıları, prim ödemeleri devam ettiği sürece genel sağlık sigortası (GSS) kapsamına da girerler. Bu sayede hem kendileri hem de bakmakla yükümlü oldukları aile fertleri SGK anlaşmalı sağlık kuruluşlarında sağlık hizmetlerinden yararlanabilir. GSS kapsamındaki temel haklar; ayakta ve yatarak tedavi, doğum ve çocuk sağlığı hizmetleri, kronik hastalıklara yönelik ilaç ve tıbbi malzeme temini gibi geniş bir yelpazeye sahiptir. Bağ‑Kur prim borcunun 60 günü aşması halinde bu hakların durdurulduğunu unutmamak gerekir. Prim borcu ödendiği andan itibaren GSS aktif hale gelir ve sağlık güvencesi devam eder.
İsteğe Bağlı Bağ‑Kur ve Topluluk Sigortası
Zorunlu Bağ‑Kur kapsamına girmeyen ancak sosyal güvenceye ihtiyaç duyanlar, isteğe bağlı sigorta yaparak 4/B statüsünde prim ödeyebilirler. İsteğe bağlı Bağ‑Kur sigortasında prim tutarı, prime esas kazancın %32’si (2024 itibarıyla %32) üzerinden hesaplanır ve genel sağlık sigortası dahil değildir. Topluluk sigortası ise belirli meslek gruplarına yönelik toplu sigortalılık uygulamasıdır; örneğin bazı sanatçılar, tarım kooperatifleri veya odalar aracılığıyla üyeleri için topluluk sigortası yaptırabilir. Topluluk sigortasında da Bağ‑Kur hükümleri geçerlidir, ancak primler toplu şekilde kurum tarafından yatırılır.
Bağ‑Kur’un Sağladığı Diğer Hak ve Yardımlar
Bağ‑Kur sigortalıları, emeklilik ve sağlık yardımlarının yanı sıra çeşitli kısa vadeli sigorta kollarından da yararlanır. İş kazası ve meslek hastalığı sigortası, kısa vadeli sigorta kolları kapsamında yer alır ve bu sigorta kapsamında mesleki risklere karşı tıbbi bakım, geçici iş göremezlik ödeneği ve sürekli iş göremezlik gelirleri sağlanır. Analık sigortası ise kadın Bağ‑Kur’lular için doğum yardımı, doğum öncesi ve sonrası geçici iş göremezlik ödeneği ve emzirme ödeneği sunar. Malullük sigortası, çalışma gücünün en az %60’ını kaybeden Bağ‑Kur’lulara malullük aylığı bağlanmasını, ölüm sigortası ise hak sahiplerine dul ve yetim aylığı bağlanmasını sağlar.
Bağ‑Kur ve İşveren/Çalışan İlişkileri
Bağ‑Kur sistemi, bağımsız çalışanların sigorta yükümlülüklerini kendilerinin üstlendiği bir modeldir. Bu nedenle, sigorta primini ödeyecek bir işveren bulunmaz; primler doğrudan vergi mükellefi veya şirket ortağı tarafından yatırılır. Bağ‑Kur’lular dilerlerse yanında çalıştırdıkları sigortalılar için 4/A (SSK) kapsamında prim öderler. Yani işveren aynı anda hem Bağ‑Kur sigortalısı olarak kendi primini öderken, yanında çalışan işçiler için SSK primi yatırmakla da yükümlüdür. Bu durum, Bağ‑Kur’lu girişimcinin hem kendi sosyal güvenliğini sağlaması hem de çalışanlarının sigorta haklarını koruması açısından iki yönlü sorumluluk doğurur.
Bağ‑Kur’un Kapatılması ve Sonrası
Bağ‑Kur kaydı, vergi mükellefiyetinin sona ermesi, şirket ortaklığının bitmesi veya esnaf sicil kaydının silinmesi ile sonlanabilir. Kayıt sonlandırıldıktan sonra Bağ‑Kur’a olan prim borçları varsa, bu borçlar için taksitlendirme veya dondurma işlemi yapılabilir. Sigortalı, yeni bir işte hizmet akdiyle çalışmaya başladığında 4/A’ya geçiş yapar ve SSK primleri işvereni tarafından yatırılır. 4/B’de geçen hizmet süreleri ile 4/A ve 4/C’de geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi mümkündür; buna hizmet birleştirmesi denir. Emeklilik hakkı hesaplanırken tüm prim günleri toplanır ve emeklilik aylığı buna göre bağlanır. Hizmet birleştirmesi için başvuru, emeklilik başvurusu sırasında SGK’ya yapılır.
Gelecek İçin Planlama
Bağ‑Kur sigortalılarının gelecekteki emeklilik ve sağlık haklarından en iyi şekilde yararlanabilmeleri için düzenli prim ödemeye özen göstermeleri gerekir. Özellikle serbest meslek sahipleri ve küçük işletmeler, iş yoğunluğu içinde prim ödemelerini unutma riskiyle karşı karşıyadır. e‑Devlet uygulamaları sayesinde prim borcu sorgulama ve online ödeme işlemleri kolaylaşmıştır. Ayrıca bankaların mobil uygulamaları üzerinden otomatik ödeme talimatı vererek primlerin düzenli ödenmesi sağlanabilir.
Bağ‑Kur hakkında sıkça sorulan soruların başında ise 2025 yılı prim tutarları, borç yapılandırma süreçleri, tarım Bağ‑Kur’u ve şirket ortaklarına yönelik zorunluluklar geliyor. 2025 yılı için Bağ‑Kur primleri, artan asgari ücret doğrultusunda güncellenmiştir; buna göre en düşük prim tutarı ve en yüksek prim tutarı farklılaşır. Borç yapılandırmaları için SGK’nın ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın duyuruları takip edilmelidir. Tarım Bağ‑Kur’u, kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanların ayrı bir sigorta statüsü olup prim tutarları daha düşüktür. Şirket ortaklığı durumunda ise bağlayıcı olarak Bağ‑Kur sigortalılığı devam eder, şirket ortaklarının aylık primlerini şirket ödese de sorumluluk ortaklarındadır.
Sonuç olarak Bağ‑Kur, Türkiye’de serbest meslek sahiplerinin, KOBİ’lerin ve girişimcilerin sosyal güvenliğinin vazgeçilmez bir bileşenidir. Prim hesaplamalarından borç yapılandırmalarına, emeklilik şartlarından genel sağlık sigortası haklarına kadar pek çok ayrıntıyı bilmek, sigortalıların hem bugünkü güvencelerini hem de gelecekteki emeklilik planlarını doğru kurmaları açısından önem taşır.
